ÖZLEM KANDEMİR

Kendi kişisel deneyimimde, Vahyin Sesi ile gerçek manadaki tanışıklığım üç aşamada gerçekleşti: İlk olarak İlahi Kelam’ın lafzı ile tanıştım. Şiirsel bir ritmle içime işleyerek mest etti beni. Sonra manası ile buluştum, tüm hayatımı kuşatacak biçimde kalbimi fethetti ancak yine de bende eksik olan bir şeyler var gibiydi. Nihayetinde Kuran’ın maksadı ile tanıştım ve işte o anda önümde yüzlerce kapı tek tek açılmaya başladı. Geçtiğim her kapının ardında, kelamı edenin lütfuyla bereketlendi ömür toprağım, saklanan filizler bir bir yeşermeye başladı.

Hikmetini kavramaya her daim muhtaç olduğumuz Kitab’ın manası ve maksadı,  köklerimizin bağlı olduğu toprağa cansuyu taşıyan yegane yaşam pınarıdır. Hayatın ve varoluşun her safhasına atılmış birer manşettir vahyin kelamı. Atılan her bir manşet; şimdiye, buraya,  tüm zamanlara, tüm mekanlara, tüm insanlığa hitap eden İlahi haberleri nakleder hayat damarlarımıza. Can alıcılığını yitirmeyen, insanın gündeminden asla düşmeyen/düş(e)meyecek olan manzaraları yansıtır dünden bugüne ve yarına (ve tüm zamanlara). Kelimeleri Yaratan, yarattığı kelimeler aracılığıyla konuşur yarattıkları ile. Öyle kıymetli bir hal ki bu, kısas olsun diye kıssalar anlatır o kelimeler ile. Yaradan, yarattıklarına dair gizemleri haber verir, söylenmiş/söylenebilecek sözlerin en güzelleriyle.

Vahiy, kâinatın varoluş sürecinde insansız dönem hakkında çok az bilgi aktarır bizlere. Vahyin eksen aldığı ve en çok ilgilendiği zaman dilimi insan(lık)ın tarihine dairdir. Vahyin ekseni de, mahlûkatın ekseni de “insan”dır ve İlahi kelamın maksadını araştırırken, projektörden yansıyanlar insan(lık)a dair “hal”lerdir. Zübde-i alem (kainatın özü) olarak nitelendirilen insanın içindeki kainatın en ücra köşelerinde, içimizin içine ait en girintili çıkıntılı bölgelerde, en karanlık dehlizlerde dolaştıran bir rehberdir ilahi kelam. Örnekler verilir, O’nun örnekleri her daim günceldir ve örnekler örnek al/dır/mak içindir. Öyleyse Kuran’ı okumak, insanı okumaktır; kelamı anlamak insanı anlamaktır, kıssaları özümsemek, insanı keşfetmektir!

O Kitap ki, insana/hayata dair gözümüzün görmediklerine gözümüzü dikmeyi sağlayan bilgilerle donatılıdır. Kur’an’daki kıssalar, insan psikolojisin en temel mevzuları hakkında, başyapıt niteliğinde bir başvuru kaynağıdır. Vahyin penceresinden insana bakmadığınızda, flu bir suret halinde görünür insan/lık halleri. İnsana dair en ince detaylar, bizzat onu Yaratanın dilinden kıssa olur; anlatılanlardan hissemize düşenler, mânâ yüklü kadehlerde, yudum yudum rahmet olup dudaklarımızla buluşur. Ve kitapların en güzeli, bizi “kıssaların en güzeli” ile buluşturur. Yusuf’un sureti, aradığımız nice cevabın hazır bulunuşudur. Her arayış bir buluştur ve Yusuf’un her buluşu bizi kendimizle buluşturur.

“Yusuf’un başına gelenleri okumak başına geldiyse, başına gelenleri Yusuf’un başında okumaya geldi sıra.” diyor Senai Demirci ve kıssaların en güzelini ayna diye tutuyor yüzümüze. Şiirsel bir kıvraklıkla raksettirdiği kelimeler, Yusuf’un kıssasına, şimdi ve burada hayat vermek üzere okuyucunun idrakine sunuluyor “ÜçYusufÜçRüyaÜçGömlek” ile. Eskimiş sanılan ama hep aynı kalan insanlık sahnesinde; kimi zaman Yusuf, kimi zaman Yakub, bir zaman Vezir, başka bir zaman Züleyha olup rolümüzü her gün yeni ve yeniden sergiledikçe “es” geçtiğimiz eseflere dikkat çekiyor.

Yusufça yaşadığımız (imtih)anlar, Yakubca bir sabra muhtaç olduğumuz zamanlar, Züleyhaca sınandığımız günahlar öyle çok ki ömür toprağımızda. Meğer ne çok esefler varmış hayatımızda. Ya esefa, fark edemediğimiz nice gamlara! Yusuf’un yâdı feryadın olsun gam ve kederlerine: Ya esefâ alâ Yusufa!…

Üç gömleğin yakasından tutunarak, üç rüyanın içinden geçerek üç Yusuf hali anlatıyor bize kitap. “Her gömlek bir rüyanın gövdesinden düşer.” Yırtılan gömlekler, kendi kıvrımlarından akıp, üç rüyanın içinden geçerek Yusuf’un yüzünü yüzümüze ayna diye tutar. Aynadaki her suret,  şimdi ve burada sahnelenen, eski sanılan ancak her an yenilenen oyun(cu)lara seslenir:“Kıssalar geçmiş zaman masalları değildir. Asla! Şimdi ve buradaki varoluşumuzla bizi yüzleştiren aynalardır. Bize geçmişin hiç de geçmemiş olduğunu bildirir. Sancısı hiç ölmez geçmişin. Acısı hep canlıdır ölmüş günlerin. Yusuf’un varlığının Yakub’un ağzından “Ya esefa…” diye anılması, hasretle dillendirilmesi, içimizdeki gam ve kederlere yoldaş edilmesi; içimizdeki “Ya esefa”lara eğilelim diyedir. Şimdi burada adımızı “Yusuf” diye bilelim diyedir. Şimdi burada feryadımızı “Ya esefa!” diye duyalım diyedir.”

 “Şüphesiz ki Yusuf ve kardeşlerinin öyküsünde, soranlar için ibretler var.” Cevapsız soru yoktur İlahi Kelamda, sorusu olmayan cevaplar vardır sor/a/mayanlara. “Sorarak kazmazsan gerçeğin arazisini, sana hasat yok. Sor ki aklın tarla olsun.” satırlarıyla, akıl toprağımızı altüst ederek bereketlendirme telaşında bir soru işaretinin kancası takılıyor dimağlarımıza.

“Yağmur gibidir Rabbinin sözü. Eski sanırsın ama her dokunuşu yenidir, tazedir. Kimseyi kimseden ayırmaz. Herkese yağar, her yere iner. Her kişiye özeldir. Her pencere önüne kendince birikir. Her saç teline dokunuşu bi’tanedir.”

ÜçYusufÜçRüyaÜçGömlek kitabını, Yusuf’un güzelliğinin hatırına okumalıyız. "Kimse sınanmadığı günahın masumu değildir" gerçeğini bir kez daha anımsamak için, kıssaların geçmiş zaman masalları olmadığı gerçeğiyle yüzleşmek için, vahyin maksadını “şimdi”leştirebilmek için, belki en önemlisi de yalnızca bir aşk hikayesinden ibaretmiş gibi köpürtülmüş detaylarla hafızalarımıza hapsettiğimiz Yusuf Kıssası`nı özgür kılmak için kitaba d/okunmalıyız!